Vindt u zwarte keutels in huis, een bedrijfspand, voorraadruimte of keuken? Dan kunnen er muizen of ratten aanwezig zijn. Aan de grootte en vorm is vaak een eerste verschil te zien. Muizenkeutels zijn meestal klein en liggen vaak rond 6 tot 8 millimeter. Rattenkeutels zijn duidelijk groter en kunnen richting 20 millimeter gaan.
Keutels alleen geven niet altijd zekerheid. Ook de vindplaats, hoeveelheid, versheid en andere aanwezige sporen zijn belangrijk. In deze blog leest u welke kenmerken richting geven, wat verse keutels betekenen en waar Pestis imperium tijdens een inspectie op let.
In deze blog:

Muizenkeutels zijn klein, donker van kleur en meestal langwerpig van vorm. Ze worden vaak vergeleken met hagelslag of kleine rijstkorrels. Een muizenkeutel is meestal rond 6 tot 8 millimeter lang. In de praktijk kan enige variatie voorkomen.
Kenmerkend voor muizenkeutels is:
Muizen laten tijdens het lopen regelmatig keutels achter. U vindt ze daardoor niet altijd netjes op één plek. Ze kunnen verspreid liggen langs plinten, achter keukenkasten, in lades of tussen opgeslagen producten.
Een enkele kleine zwarte keutel betekent niet direct dat er een grote muizenplaag aanwezig is. Andersom betekent een beperkte hoeveelheid keutels ook niet dat er maar één muis zit. De dieren kunnen zich grotendeels achter wanden, onder vloeren of boven plafonds bewegen waardoor een vertekend beeld kan ontstaan.

Rattenkeutels zijn duidelijk groter en dikker dan muizenkeutels. Ze kunnen richting 20 millimeter gaan en zijn meestal ovaal of cilindervormig. De precieze maat en vorm hangen onder andere af van de rattensoort, leeftijd, voeding en toestand van de keutel.
Kenmerkend voor rattenkeutels is:
Keutels van een bruine rat zijn vaak ongeveer 15 tot 20 millimeter lang. Ze zijn relatief dik, ovaal of cilindervormig en hebben meestal stompe uiteinden.
U vindt deze keutels onder andere:
Bruine ratten leven vaak op of onder de grond. De vindplaats kan daarom helpen bij de beoordeling, maar is op zichzelf geen bewijs. Rattenkeutels worden regelmatig verward met spitsmuiskeutels. Ze lijken op elkaar maar wanneer je ze probeert fijn te knijpen, vallen spitsmuiskeutels uit elkaar en een rattenkeutel niet.
Keutels van een zwarte rat zijn meestal kleiner en smaller dan die van een bruine rat. Ze zijn vaak ongeveer 10 millimeter, zijn meer spoelvormig en kunnen spitse uiteinden hebben. Zwarte ratten kunnen goed klimmen. Hun keutels worden daarom vaker gevonden op hogere en droge plaatsen, zoals:
Door het kleinere formaat kunnen keutels van een zwarte rat worden verward met grote muizenkeutels. Kijk daarom naar meerdere exemplaren en beoordeel ook de dikte, vorm, vindplaats en andere sporten

Het duidelijkste verschil is meestal het formaat. Muizenkeutels zijn kleiner en dunner. Rattenkeutels zijn groter, dikker en meestal wat ovaler van vorm.
| Kenmerk | Muizenkeutels | Rattenkeutels |
| Lengte | Meestal rond 6 tot 8 millimeter | Vaak 10 tot 20 millimeter |
| Dikte | Dun | Duidelijk dikker |
| Vorm | Langwerpig, vaak spits aan de uiteinden | Ovaal of cilindervormig, vorm verschilt per rattensoort |
| Vindplaats | Vaak verspreid langs plinten, kasten en opslag | Vaker langs vaste routes, bij schuilplaatsen of voedselbronnen |
In de praktijk is het verschil niet altijd zo duidelijk als in de tabel. Keutels kunnen breken, uitdrogen of gedeeltelijk onder stof en materiaal liggen. Jonge ratten kunnen kleinere uitwerpselen achterlaten dan volwassen ratten. Vergelijk daarom meerdere exemplaren en let op terugkerende kenmerken.
Twijfelt u door de combinatie van keutels, geluid en schade? De overzichtsblog ratten of muizen in huis herkennen helpt om de verschillende signalen naast elkaar te zetten.
Muizen zoeken plekken op waar voedsel, warmte en beschutting beschikbaar zijn. Keutels worden daarom vaak gevonden in of rond ruimtes waar levensmiddelen worden bewaard of verwerkt.
Veelvoorkomende vindplaatsen zijn:
In tegenstelling tot muizen, hebben ratten latrines. Dat houdt in dat ze één of meerdere plekken hebben waar ze hun behoefte doen. Hun keutels worden daarom vaak gevonden langs wanden, in hoeken en op plekken waar zij eten of schuilen.
Mogelijke vindplaatsen zijn:
De locatie kan iets zeggen over de aanwezige rattensoort. Bruine ratten worden vaker aangetroffen op of onder de grond maar kunnen via openingen in wanden ook op zolders terechtkomen. Zwarte ratten zoeken vaker hogere, droge plekken op. Rattenkeutels op een zolder zijn dus mogelijk en zeggen nog niets over de soort. Concludeer op basis van de hoogte niet automatisch dat het om muizen of om een type rat gaat.
Verse keutels wijzen op recente activiteit. Ze zijn meestal donker, enigszins glanzend en nog niet volledig uitgedroogd. Oudere keutels worden doffer, harder en kunnen grijsachtig verkleuren.
Verse keutels zijn vaak:
Oudere keutels zijn vaak:
Deze kenmerken geven een aanwijzing, maar geen exacte datering. Warmte, vocht, ventilatie en de ondergrond beïnvloeden hoe snel uitwerpselen uitdrogen.
Vindt u na het schoonmaken opnieuw keutels? Dan is er waarschijnlijk nog actuele activiteit. Het is belangrijk om niet alleen de keutels te verwijderen, maar ook uit te zoeken waar de dieren binnenkomen en waarom zij op die plek voedsel of beschutting vinden.
Verse keutels betekenen dat een rat of muis kortgeleden op die plek aanwezig is geweest. Dat hoeft niet te betekenen dat het dier daar ook zijn nest heeft. De plek kan onderdeel zijn van een looproute of dicht bij voedsel liggen.
Let vooral op:
Verse keutels in een keuken, restaurant, voedselbedrijf of voorraadruimte vragen om extra aandacht. Daar kunnen producten, verpakkingen en werkoppervlakken worden verontreinigd.
Nee. Het aantal keutels geeft geen betrouwbare telling van het aantal muizen of ratten. Eén dier kan meerdere keutels achterlaten en zich langs verschillende routes verplaatsen. Veel uitwerpselen kunnen door één dier over een langere periode zijn achtergelaten. Een kleine hoeveelheid kan andersom afkomstig zijn van meerdere dieren die pas kort aanwezig zijn.
Ook oude en nieuwe keutels kunnen door elkaar liggen. Zonder naar de versheid en andere sporen te kijken, is niet duidelijk of alle uitwerpselen bij de huidige activiteit horen.
Pestis imperium gebruikt keutels als onderdeel van een bredere diagnose. De verdeling van de sporen vertelt vaak meer dan één losse keutel.
Bij één oude keutel is niet altijd sprake van actuele overlast. Vindt u verse keutels of verschijnen er na het schoonmaken steeds nieuwe uitwerpselen? Dan is verder onderzoek nodig.
Direct handelen is vooral verstandig wanneer:
Alleen de zichtbare keutels verwijderen is geen blijvende oplossing. Zolang openingen, voedselbronnen en schuilplaatsen aanwezig blijven, kunnen dieren actief blijven of terugkeren.
Heeft u muizenkeutels of rattenkeutels gevonden? Pestis imperium onderzoekt om welk dier het waarschijnlijk gaat, welke routes worden gebruikt en waar mogelijke toegangspunten zitten. Daarbij worden ook voedselbronnen, schuilplaatsen en omstandigheden bekeken die de overlast in stand houden. Lees meer over de aanpak van ratten en muizen of neem contact op voor een inspectie. Bestrijding zonder wering en aanpassing van de omstandigheden voorkomt meestal niet dat de overlast terugkomt.
Wij bieden zakelijke en particuliere ondersteuning, eenmalig of binnen een vast beheerplan. Plan een adviesgesprek, telefonisch of bij u op locatie, voor helder advies.
Bel 0318 – 745 131 of klik op de knop hieronder. Met bellen spreekt u ons direct, op formulieren reageren wij dezelfde werkdag.