Ratten en muizen komen een woning of bedrijfspand binnen wanneer drie zaken samenkomen: een opening, een geschikte schuilplaats en iets om van te leven. Dat hoeft geen openstaande deur naast een volle afvalzak te zijn. Vaak gaat het om bouwkundige zwakke plekken en omstandigheden die op het eerste gezicht niet opvallen.
Een muis kan via een opening in de spouwmuur in de kruipruimte terecht komen. Rond een verwarmingsleiding vanuit de kruipruimte achter een keukenblok komen. Een rat kan door een gebrek in de riolering onder een pand terechtkomen en van daaruit verder zoeken. Worden alleen de zichtbare dieren verwijderd, dan blijft de route naar binnen bestaan.
Bij de aanpak begint Pestis imperium daarom met het vaststellen van de oorzaak. Waar komen de dieren binnen? Welke ruimtes gebruiken zij? Welke voedselbron, waterbron of schuilplaats maakt het pand aantrekkelijk?
In deze blog:
Ratten en muizen zoeken een omgeving waarin zij veilig kunnen rusten en voldoende voedsel kunnen vinden. Een gebouw biedt vaak meer beschutting dan de buitenomgeving. Het is er droog, de temperatuur blijft redelijk stabiel en er zijn ruimtes waar mensen nauwelijks komen.
Een opening in de gevel is op zichzelf niet altijd voldoende om overlast te veroorzaken. Achter de opening moet iets aanwezig zijn waardoor het dier verder het gebouw in trekt of besluit te blijven.
Denk bijvoorbeeld aan:
In de praktijk ontstaat knaagdieroverlast daarom bijna altijd door een combinatie van bouwkundige zwakke plekken en aantrekkelijke omstandigheden.
Bij een voedselbron wordt snel gedacht aan open verpakkingen of etensresten op een werkblad. Ratten en muizen hebben echter geen grote hoeveelheid nodig om op een plek terug te blijven komen.
Kruimels onder een keukenblok, gemorst dierenvoer of vetresten rond apparatuur kunnen al voldoende zijn. In een magazijn kan een beschadigde verpakking lange tijd onopgemerkt blijven. Ook zaden, vogelvoer, gevallen fruit en afvalresten buiten het pand kunnen dieren aantrekken. Binnen voedselbedrijven kunnen kleine voedselresten en moeilijk bereikbare plekken onder machines een vaste voedselbron vormen.
De plaats waar de dieren eten, hoeft niet dezelfde plaats te zijn als waar zij verblijven. Keutels kunnen daardoor in een ruimte liggen waar nauwelijks voedsel aanwezig is. De vorm en vindplaats van muizenkeutels en rattenkeutels geven dan een eerste aanwijzing over de route, maar moeten samen met andere sporen worden beoordeeld.
Muizen kunnen zich handhaven met kleine hoeveelheden voedsel. Ze halen bovendien een groot deel van hun vocht uit wat zij eten. Een aparte waterbron is daardoor niet altijd nodig.
Wanneer achter een keukenblok regelmatig kruimels blijven liggen, kan een muis daar langere tijd gebruik van maken. Hetzelfde geldt voor een voorraadkast met beschadigde verpakkingen of een opslagruimte waar zaden en droog voedsel worden bewaard.
Muizen blijven vaak dicht bij hun nest wanneer voedsel en beschutting op korte afstand aanwezig zijn. De volledige activiteit kan zich daardoor binnen een klein deel van het pand afspelen.
Ratten hebben doorgaans meer water nodig dan muizen. Lekkende leidingen, condens, open afvoeren en stilstaand water kunnen een locatie aantrekkelijker maken.
Bij bruine ratten speelt de omgeving rond het pand vaak een grotere rol. Zij kunnen vanuit een riool, sloot, tuin of afvalplaats naar voedsel zoeken en vervolgens beschutting onder of in het gebouw vinden.
Water veroorzaakt op zichzelf geen rattenoverlast. In combinatie met een toegangsroute, voedsel en rust kan wel een omgeving ontstaan waarin ratten zich handhaven.
De ingang is vaak kleiner en minder opvallend dan mensen verwachten. Vooral muizen kunnen gebruikmaken van smalle kieren en openingen rond installaties. Veelvoorkomende toegangspunten zijn:
Ratten zien we vaker dan muizen openingen graven wanneer er een bouwkundig gebrek is aan de buitenzijde. Denk bijvoorbeeld aan hemelwaterafvoer die niet goed is aangesloten op het riool.
Een opening hoeft niet direct naar een kamer te leiden. Veel bouwkundige openingen komen uit in een kruipruimte, spouwmuur, koof of plafondruimte. Vanuit daar kunnen dieren zich verder verplaatsen. De ingang kan daardoor op een andere plaats zitten dan de keutels, geluiden of knaagschade.
Leidingen voor water, verwarming, gas en elektriciteit lopen door verschillende bouwdelen. Rond deze doorvoeren blijft regelmatig ruimte open.
Een muis kan vanuit een kruipruimte langs een verwarmingsleiding omhoogkomen en achter een keukenblok terechtkomen. Vanuit daar zijn een voorraadkast, koof of plafondruimte bereikbaar.
Ook ratten kunnen gebruikmaken van open leidingkokers. Zij hebben een grotere opening nodig, maar kunnen bestaande zwakke plekken verder vergroten. Wanneer een koker verdiepingen met elkaar verbindt, kan een rat zich verder door het pand verplaatsen dan op basis van de eerste sporen wordt verwacht.
Bij verbouwingen ontstaan geregeld nieuwe routes. Oude leidingen worden verwijderd, nieuwe kabels worden aangelegd en gaten worden niet altijd volledig afgesloten. Daarom is het verstandig om bij vastgoedonderhoud openingen rond leidingen, gevels, roosters en funderingen direct mee te nemen.
Een kruipruimte is donker, rustig en wordt zelden gecontroleerd. Zowel ratten als muizen kunnen er voorkomen.
Bruine ratten kunnen een kruipruimte bereiken via een gebrek in de riolering, een opening bij de fundering of een aansluiting vanuit de tuin. Muizen gebruiken kleinere naden en leidingdoorvoeren.
Vanuit de kruipruimte kunnen zij verder het pand in trekken. Openingen rond waterleidingen, verwarmingsbuizen en kabels geven toegang tot keukens, meterkasten, technische ruimtes en spouwmuren.
Geluid onder een vloer betekent niet automatisch dat er een rat loopt. Ratten en muizen kunnen beide in kruipruimtes actief zijn. Bij krassende geluiden in een muur, plafond of kruipruimte zijn daarom ook keutels, knaagschade en andere sporen nodig.
Een spouwmuur kan de kruipruimte, verschillende verdiepingen en het dak met elkaar verbinden. Wanneer de spouw open aansluit op andere bouwdelen, kunnen ratten en muizen zich door een groot deel van het gebouw verplaatsen.
Een rat kan boven een plafond terechtkomen wanneer de plafondruimte in open verbinding staat met de spouw. Een muis die op zolder wordt gezien, kan lager in het gebouw zijn binnengekomen en zich via de spouw naar boven hebben verplaatst. De plaats waar u een dier hoort of sporen vindt, zegt daardoor niet altijd waar het probleem begint.
Ook vogels en steenmarters kunnen gebruikmaken van openingen in gevels en dakconstructies. Sluit een opening daarom niet direct af wanneer nog niet duidelijk is welk dier aanwezig is. Blijkt het om een ander dier te gaan, dan kan passende vogelwering of steenmarterwering nodig zijn.
Wanneer ratten of muizen eenmaal binnen zijn, zoeken zij een ruimte waar zij weinig worden verstoord. Warmte maakt zo’n plaats extra aantrekkelijk.
Ruimtes rond verwarmingsleidingen, koelingen, machines en technische installaties hebben vaak een stabiele temperatuur. Isolatiemateriaal geeft daarnaast beschutting en kan worden gebruikt voor het maken van een nest. Muizen verblijven vaak in kleinere ruimtes, zoals:
Ratten hebben meer ruimte nodig. Zij worden vaker gevonden in kruipruimtes, kelders, opslagplaatsen en ruimtes onder vloeren. Via open verbindingen kunnen zij echter ook boven plafonds of op zolders terechtkomen. Alleen de locatie geeft geen zekerheid over de diersoort.
Een afvalplaats vormt vooral een risico wanneer voedselresten bereikbaar zijn. Een gesloten en regelmatig geleegde container hoeft geen probleem te vormen. Afvalzakken naast de container, een open deksel of resten op de grond zorgen wel voor een terugkerende voedselbron.
De plaats van de container is eveneens belangrijk. Staat deze direct tegen de gevel, dan liggen voedsel en mogelijke openingen dicht bij elkaar. Begroeiing, pallets en opgeslagen materialen rond de afvalplaats geven ratten bovendien dekking.
Ook opslag binnen het pand kan schuilruimte bieden. Dozen, hout, pallets en andere goederen creëren donkere ruimtes waar weinig beweging is. Opslag direct tegen de muur maakt controle extra lastig, omdat looproutes vaak langs wanden lopen.
Wanneer een rat of muis wordt gevangen, is het zichtbare dier verdwenen. De oorzaak kan echter blijven bestaan. Een nieuw dier kan dezelfde plek innemen wanneer:
Het lijkt dan alsof hetzelfde probleem terugkomt. In werkelijkheid kan een nieuw dier dezelfde gunstige route hebben gevonden.
Ook het afsluiten van één opening is niet altijd voldoende. Een gebouw kan meerdere toegangswegen hebben. Wordt alleen de opening bij de zichtbare sporen gedicht, dan blijft de oorspronkelijke ingang mogelijk open.
Binnen Integrated Pest Management kijkt Pestis imperium daarom naar dieren, toegangspunten, voedsel, water, schuilplaatsen en activiteit rond het pand. Bestrijding kan nodig zijn, maar voorkomt zonder wering en controle geen nieuwe overlast.
Ratten en muizen komen niet uitsluitend voor in vervuilde of slecht onderhouden gebouwen. Een schoon kantoor kan een open leidingdoorvoer hebben. Een nette woning kan via de spouw bereikbaar zijn. Een opgeruimd magazijn kan aansluiten op een kruipruimte met rattenactiviteit.
Ook de omgeving kan de oorzaak zijn. Afval, vogelvoer of dierenvoer op een naastgelegen terrein kan ratten aantrekken. De dieren kunnen vervolgens in uw pand een rustige schuilplaats vinden. Goede schoonmaak verkleint het voedselaanbod en maakt verse sporen sneller zichtbaar. Het voorkomt niet dat dieren via bouwkundige openingen binnenkomen.
Andersom is het dichten van openingen niet voldoende wanneer voedsel en afval bereikbaar blijven. Een blijvende oplossing vraagt aandacht voor zowel het gebouw als de omstandigheden eromheen.
De eerste signalen vormen het begin van het onderzoek. Keutels kunnen een looproute aangeven. Knaagschade laat zien waar voedsel of materiaal bereikbaar is. Vettige sporen langs een muur kunnen wijzen op een route die regelmatig wordt gebruikt.
Eén spoor geeft zelden het volledige antwoord. De plaats waar keutels liggen, is niet automatisch de verblijfplaats. Geluid boven een plafond kan via een andere constructie afkomstig zijn. Een aangevreten verpakking vertelt niet waar het dier is binnengekomen.
Pestis imperium koppelt de aangetroffen sporen aan de bouwkundige indeling, het gebruik van het pand en de directe omgeving.
Op basis hiervan wordt duidelijk welke omstandigheden moeten worden aangepast. Daarmee wordt niet alleen het zichtbare gevolg aangepakt, maar ook de reden waarom ratten of muizen het pand kunnen gebruiken.
De oorzaken verschillen per type gebouw en gebruik. Pestis imperium stemt de inspectie daarom af op de situatie:
Lees meer over de aanpak voor voedselbedrijven, zorginstellingen en vastgoedonderhoud.
Heeft u keutels, knaagschade of andere signalen gevonden? Pestis imperium onderzoekt waar de dieren binnenkomen en welke omstandigheden de overlast in stand houden. Na de inspectie ontvangt u advies over wering, aanpassingen, monitoring en eventuele bestrijding van ratten en muizen. Neem contact op voor een inspectie. Alleen het zichtbare dier verwijderen is meestal onvoldoende wanneer de toegang en leefomstandigheden blijven bestaan.
Wij bieden zakelijke en particuliere ondersteuning, eenmalig of binnen een vast beheerplan. Plan een adviesgesprek, telefonisch of bij u op locatie, voor helder advies.
Bel 0318 – 745 131 of klik op de knop hieronder. Met bellen spreekt u ons direct, op formulieren reageren wij dezelfde werkdag.
