Hoort u krassende, tikkende of scharrelende geluiden in een muur, plafond of kruipruimte? Dan is meestal niet direct duidelijk welk dier de geluiden veroorzaakt. Muizen, ratten, vogels en steenmarters kunnen zich allemaal in of rond een gebouw verplaatsen. De constructie kan het geluid versterken of naar een andere plek geleiden.
Alleen op basis van het geluid is daarom vrijwel nooit met zekerheid vast te stellen welk dier aanwezig is. Het tijdstip, de locatie en het soort geluid geven soms een eerste aanwijzing. Voor een betrouwbare beoordeling zijn ook uitwerpselen, knaagschade, toegangspunten, loopsporen en ander bewijsmateriaal nodig.
In deze blog:
Geluiden van dieren worden op verschillende manieren omschreven. De ene persoon hoort gekrabbel, terwijl iemand anders hetzelfde geluid als getik, geschuifel of geknaag beschrijft.
Veelgehoorde omschrijvingen zijn:
De omschrijving zegt niet automatisch welk dier aanwezig is. Een klein dier kan in een holle constructie hard klinken. Een groter dier kan juist nauwelijks hoorbaar zijn wanneer het zich rustig beweegt. Ook de plek waar u het geluid hoort, hoeft niet de plek te zijn waar het dier zit. Geluiden kunnen zich via houten balken, metalen leidingen, ventilatiekanalen en holle wanden door het gebouw verplaatsen.
Ratten en muizen zijn voornamelijk actief wanneer het rustig en donker is. Zij verlaten dan hun schuilplaats om voedsel te zoeken en zich door het gebouw te verplaatsen.
Overdag kunnen ze eveneens actief zijn, maar dan vallen de geluiden minder snel op. Stemmen, verkeer, machines en andere dagelijkse geluiden overstemmen kleine bewegingen.
In de avond en nacht is het stiller. Daardoor merkt u bewegingen eerder op, bijvoorbeeld na zonsondergang, midden in de nacht, vroeg in de ochtend of wanneer een bedrijfspand langere tijd rustig is.
Nachtelijke activiteit kan passen bij ratten of muizen, maar vormt geen bewijs. Steenmarters zijn vooral actief rond de schemering en in de ochtend. In de nacht hoor je vaak niets behalve in de zomermaanden.. Vogels kunnen juist vroeg in de ochtend geluid veroorzaken. Het tijdstip is één onderdeel van de beoordeling.
Muizen kunnen ritselen, krabbelen, knagen en snel over oppervlakken lopen. Toch worden muizen in een massieve of goed geïsoleerde muur vaak nauwelijks gehoord. Hun gewicht is laag en hun bewegingen zijn klein.
Muizen zijn beter hoorbaar wanneer zij zich bevinden:
Een muis kan in isolatiemateriaal relatief veel geluid veroorzaken doordat het materiaal meebeweegt. Ook knagen aan hout, kunststof of verpakkingen kan hoorbaar zijn.
Snelle, lichte loopgeluiden boven een plafond kunnen bij muizen passen. Om het verschil tussen ratten en muizen te beoordelen, moeten ook keutels, knaagschade en loopsporen worden bekeken.
Ratten zijn groter en zwaarder dan muizen. Hun bewegingen kunnen daardoor harder en zwaarder klinken. Denk aan geschuifel, duidelijk geknaag of langzamere loopgeluiden. Dat betekent niet dat een hard geluid altijd door een rat wordt veroorzaakt. Een steenmarter boven een plafond maakt meestal zwaardere geluiden. Ook een vogel in een schacht kan opvallend veel lawaai maken.
Ratten kunnen zich onder andere verplaatsen:
Ratten kunnen boven een plafond terechtkomen wanneer de spouwmuur, leidingkoker of andere constructie een open verbinding met de plafondruimte heeft. Ratten en muizen kunnen beide in kruipruimtes voorkomen. Alleen de locatie maakt het daarom niet mogelijk om onderscheid te maken.
Een krassend geluid in een muur roept al snel het vermoeden van muizen op. Die conclusie wordt vaak te snel getrokken.
Muizen kunnen zich via openingen rond leidingen en aansluitingen achter een wand verplaatsen. In een lichte scheidingswand, houten constructie of ruimte met los isolatiemateriaal kunnen bewegingen worden versterkt.
Ratten kunnen eveneens tussen wanden terechtkomen, zeker wanneer de wand in verbinding staat met een kruipruimte, leidingkoker, kelder of spouw. Geluiden in een muur kunnen daarnaast worden veroorzaakt door:
Een geluid in de muur is daarom niet op afstand te beoordelen. Er moet worden gekeken of er ook uitwerpselen, openingen, knaagschade of andere sporen aanwezig zijn.
Boven een plafond kunnen geluiden sterk worden versterkt. Vooral bij een verlaagd plafond, systeemplafond of houten vloerconstructie klinkt een kleine beweging al snel hard.
Lichte, snelle loopgeluiden kunnen bij muizen passen. Zwaardere loopgeluiden kunnen worden veroorzaakt door ratten, maar ook door een steenmarter.
Vogels kunnen geluid maken wanneer zij onder dakpannen, bij een ventilatieopening of in een schacht zitten. Vaak hoort u dan ook gefladder, getik of geluiden rond zonsopkomst. Blijkt een vogel via openingen in het gebouw binnen te komen, dan kan passende vogelwering nieuwe overlast helpen voorkomen.
Een steenmarter veroorzaakt meestal duidelijker gestommel. Geluiden vormen echter maar één aanwijzing. Ook uitwerpselen, beschadigde isolatie en andere sporen waaraan u een steenmarter kunt herkennen zijn belangrijk. Wanneer een steenmarter gebruikmaakt van het gebouw, kan gerichte steenmarterwering nodig zijn.
In een kruipruimte kunnen zowel muizen als ratten voorkomen. De ruimte biedt beschutting en vaak toegang tot leidingen, vloeren en openingen richting andere delen van het gebouw.
Ratten kunnen vanuit de riolering, tuin of fundering in een kruipruimte terechtkomen. Muizen kunnen via veel kleinere openingen binnendringen. Beide dieren kunnen vervolgens langs leidingen en aansluitingen verder het gebouw in trekken.
Geluiden in een kruipruimte zijn vaak lastig te plaatsen. De vloer kan bewegingen versterken, waardoor het lijkt alsof een dier direct onder de kamer zit. Het daadwerkelijke geluid kan verderop in de kruipruimte ontstaan.
Vogels kunnen krassen, tikken en scharrelen rond gevels, dakranden en ventilatieopeningen. Wanneer een vogel onder een dakpan, in een schacht of boven een plafond terechtkomt, kan het geluid door de constructie worden versterkt.
Geluiden van vogels vallen vaak op:
Tijdens het broedseizoen moet rekening worden gehouden met beschermde nesten. Een opening zomaar afsluiten kan ertoe leiden dat vogels of jongen worden opgesloten. Eerst moet worden vastgesteld welk dier aanwezig is en of een nest wordt gebruikt.
Een steenmarter kan via gevels, begroeiing, schuren en dakconstructies een gebouw bereiken. Het dier gebruikt zolders, daken en ruimtes boven plafonds als rustplaats.
Geluiden van een steenmarter worden regelmatig omschreven als:
Een steenmarter is zwaarder dan een muis of rat. Daardoor zijn de bewegingen meestal duidelijker hoorbaar. Vooral rond zonsondergang en zonsopkomst kan het dier geluid veroorzaken bij het verlaten of binnengaan van zijn rustplaats. Omdat steenmarters beschermd zijn, is een juiste vaststelling belangrijk voordat maatregelen worden genomen.
Dezelfde geluiden kunnen door verschillende dieren worden veroorzaakt. Daarnaast heeft iedere woning of ieder bedrijfspand een andere constructie. De hoorbaarheid wordt onder andere beïnvloed door:
Krassen kan wijzen op verplaatsing, maar ook op nestbouw. Geknaag kan van een rat of muis afkomstig zijn, maar een tikkend geluid kan eveneens door een leiding worden veroorzaakt.
Om te beoordelen welk dier aanwezig is, kijken wij onder andere naar:
Uitwerpselen geven vaak een eerste aanwijzing. Het verschil tussen muizenkeutels en rattenkeutels is onder andere te zien aan formaat, dikte en vorm. Keutels alleen zijn echter niet voldoende om de diersoort met zekerheid vast te stellen.
Ook de omgeving is belangrijk. Voedsel, afval, begroeiing, openingen in de gevel, gebreken aan de riolering en verbindingen tussen bouwdelen kunnen verklaren waarom een dier binnenkomt. Pas wanneer de diersoort en de gebruikte route voldoende duidelijk zijn, kan worden bepaald welke maatregelen nodig zijn.
Pestis imperium vergelijkt de geluiden met zichtbare sporen en de manier waarop bouwdelen met elkaar verbonden zijn.
Zonder inspectie bestaat het risico dat u maatregelen neemt tegen het verkeerde dier of op de verkeerde plaats. Een opening direct afsluiten kan betekenen dat een dier in de constructie wordt opgesloten. Een dier kan vervolgens doodgaan wat stank en vliegenoverlast kan opleveren. Bij vogels kan een nest aanwezig zijn. Bij een steenmarter gelden beperkingen. Bij ratten of muizen kan een verkeerd afgesloten route ervoor zorgen dat de dieren een andere weg zoeken.
Ook het willekeurig plaatsen van vallen of middelen lost de oorzaak niet op. Wanneer voedsel, openingen en schuilplaatsen aanwezig blijven, kan de overlast terugkomen.
Bij ratten en muizen bestaat de aanpak uit meer dan bestrijding. Wering, aanpassing van de leefomgeving en monitoring zijn nodig om nieuwe overlast te voorkomen.
Hoort u krassende of scharrelende geluiden in een muur, plafond of kruipruimte? Bepaal niet alleen op basis van het geluid welk dier aanwezig is. Pestis onderzoekt mogelijke toegangspunten, looproutes en aanwezige sporen. Blijkt uit de inspectie dat er knaagdieren aanwezig zijn? Lees dan meer over de aanpak van ratten en muizen of neem contact op voor een inspectie. Alleen bestrijden zonder wering en oorzaakanalyse geeft meestal geen blijvende oplossing.
Wij bieden zakelijke en particuliere ondersteuning, eenmalig of binnen een vast beheerplan. Plan een adviesgesprek, telefonisch of bij u op locatie, voor helder advies.
Bel 0318 – 745 131 of klik op de knop hieronder. Met bellen spreekt u ons direct, op formulieren reageren wij dezelfde werkdag.
